Ayon sa salaysay ni Pari Jose Castaño, batay sa narinig niyang kuwento ng isang manlalakbay na mang-aawit na si Cadugnong, ang epikong Ibalon ay tungkol sa kabayanihan ng tatlong magigiting na lalaki ng Ibalon na sina Baltog, Handiong, at Bantong.  Ibalon ang matandang pangalan ng Bikol.

Locust and ant go to the rice field to eat.  After meal, ant takes grain of rice home.  Locust laughs at such unnecessary trouble.  Rice has been harvested.  Hungry locust cannot find rice to eat.  He finally comes to ant's house.  Begs.  Ant laughs.  Who was foolish?

Maraming kuwento tungkol sa pinagmulan ng unang babae at lalaki.  Bawat rehiyon sa bansa ay may sariling kuwento. Malakas at Maganda Isang ibong kulay abuhin ang naghahanap ng makakain.  Nahila niya ang isang uod na nakasiksik sa isang puno ng kawayan.  Tinuka niya nang tinuka ang bahaging ito upang makuha at makain ang uod.  Hindi niya tinigilan ang pagtuka hanggang sa mabiyak ito.

Noong araw, ang bigas ay hindi kilala rito sa ating bayan.  Ang kinakain ng ating mga ninuno ay mga bungangkahoy, gulay, isda, ibon at mga maiilap na hayop na kanilang nahuhuli sa kagubatan.  Hindi sila marunong magbungkal ng lupa.  Hindi rin sila marunong mag-alaga ng hayop. Kapag sa isang pook na tinitigilan nila ay wala na silang makuhang isda, gulay, bungangkahoy at mga hayop ay lumilipat sila sa ibang pook.

Ang mga alamat tungkol sa pinagmulan ng daigdig ay marami.  Maaaring ito ay nagmula sa iba’t-ibang rehiyon ng bansa.  Gayon pa man, ang lahat ng ito ay kabilang sa unang panahon ng kasaysayan ng ating lahi.

Mahal na mahal ni Aling Rosa ang kanyang anak na si Pina.  Inaalagaan niya itong mabuti at hindi niya pinagagawa sa bahay upang hindi mapagod.  Masaya na siyang nagsisilbi sa anak at gumawa ng lahat ng trabaho sa bahay.  Si Pina ay lumaki sa layaw dahil sa kagagawan ni Aling Rosa.  Gustuhin man niyang turuan itong gumawa sa bahay at magbago ng ugali ay hindi na niya magawa.  Ayaw nang baguhin ni Pina ang kanyang nakasanayang masarap na buhay.

May isang babaing nakabili ng buhay na manok sa palengke.  At nang ito’y kanyang iuwi sa bahay upang alagaan, laking gulat niya nang mangitlog ito.  Sapagkat ang itlog ng manok na iyon ay ginto! Laking tuwa ng babae sa kanyang natuklasan! Tiyak na ito ang magbibigay sa kanya ng kayamanan! Ngunit ang manok ay minsan lang sa isang buwan kung mangitlog.

Maganda ang kamya. Ang bulaklak na ito ay puting-puti at napakabango.  Saan kaya ito nagmula?  Bakit kaya ito sa tabing-ilog tumutubo?  Maganda ang kuwento sa sasagot sa mga tanong na ito.  Ito raw ay nangyari noong unang panahaon na nakikita at nakikipag-usap pa sa mga tao ang mga diwata at mga diyos ng kalikasan.

Pages